Voorkom hittestress bij pluimvee!

Het voorjaar en de eerste zomermaand werden gekenmerkt door grijs en regenachtig weer, maar de huidige hittegolf heeft daar intussen duidelijk verandering in gebracht. Die hoge temperaturen hebben ook een belangrijke impact op pluimvee. Door de klimaatverandering, maar ook door de sterk verbeterde productieprestaties, zijn vleeskuikens en leghennen vandaag gevoeliger voor hittestress dan vroeger. Hittestress leidt niet alleen tot een lagere voeropname en verminderde technische resultaten, maar veroorzaakt ook tal van fysiologische veranderingen. Zo neemt de oxidatieve stress toe, raakt het zuur-base-evenwicht verstoord en wordt de darmintegriteit aangetast, wat de weerstand van de dieren kan verminderen. Gelukkig kunnen de negatieve gevolgen van hittestress niet alleen worden beperkt via een aangepast management, maar ook door gerichte voedingsmaatregelen.

 

(Geschreven door Ir. A. Vandeweghe – Pluimvee Nutritionist)

 

Vleeskuikens en leghennen ervaren de laatste jaren steeds meer hittestress. Dat is niet alleen toe te schrijven aan een toename van het aantal tropische dagen, maar ook aan de toegenomen groeiprestaties. Bijkomend kan pluimvee niet zweten, noch de warmte kwijtraken via straling als gevolg van het aanwezige verenkleed. Enkel door minder voer op te nemen, kunnen vleeskuikens en leghennen de metabole warmteproductie onder controle proberen te houden. Vanzelfsprekend blijft dit niet zonder gevolgen voor de zoötechnische prestaties: lagere eindgewichten, hogere voederconversies, verminderde leg, ... Om nog maar te zwijgen over de extra welzijns- en gezondheidsproblemen.

 

Het voorkomen van hittestress vraagt om actie en het nemen van gepaste maatregelen. Maar welke maatregelen moeten we nemen en hoe haalbaar zijn die, ook vanuit praktisch en economisch standpunt bekeken? In Vlaanderen liep tot eind 2025 het onderzoeksproject "Coolchicks", waarin onderzoekers van ILVO, Universiteit Gent, proefbedrijf Pluimveehouderij en Pehestat een hitte-tool en een hitte actieplan ontwikkelden dat toepasbaar is op elk pluimveebedrijf. Op basis van diercategorie, huisvesting en productiestadium worden bedrijfsspecifieke maatregelen en een passend actieplan voorgesteld.

 

Binnen dit project werd het effect nagegaan van een aangepaste voerstrategie en de toevoeging van specifieke additieven aan het voer en het drinkwater. Ook diverse maatregelen in verband met klimaatmanagement werden onderzocht. Daarnaast wordt ook onderzoek uitgevoerd naar vroege hitte-conditionering. Daarbij worden vleeskuikens tijdens het incubatieproces of na het uitkippen blootgesteld aan een verhoogde omgevingstemperatuur met als doel het lichaam te conditioneren bij latere blootstelling aan hittestress.

 

Om de gevolgen van hittestress zoveel mogelijk onder controle te houden, kan men enerzijds het management aanpassen: meer ventileren, koelen van de inkomende lucht, voeren op koelste moment van de dag, voldoende fris en koel water verstrekken...

Anderzijds kunnen ook nutritionele maatregelen genomen worden via een aangepaste formulatie van het vleeskuiken- en leghennenvoer. Daarbij wordt het energiegehalte van het voer behouden maar wordt er aangestuurd om meer energie uit vet te halen en minder uit koolhydraten met als doel de productie van metabole warmte te reduceren. 

Verder kan een extra toevoeging van biologische antioxidanten - zoals vitamine E en C - de oxidatieve stress reduceren. Het verhogen van het Na-gehalte en daarbij gebruik maken van natriumbicarbonaat, laat toe het zuur-base evenwicht in het lichaam te herstellen. 

 

Recent onderzoek over hittestress bij pluimvee toont aan dat de darmintegriteit vermindert ten gevolge van een hoge omgevingstemperatuur. Daarbij neemt de werking van de tight junctions af, waardoor ongewenste bacteriën vlotter in de bloedbaan terecht komen. Met name Gram negatieve bacteriën brengen endotoxines in de bloedbaan die op hun beurt het immuunsysteem activeren met alle gevolgen van dien. Toevoeging van specifieke voederadditieven zoals Rovimix Hy-D en Mycofix laat toe de intestinale barrière en de algemene darmgezondheid te verbeteren. 

 

Op zoek naar meer informatie rond dit onderwerp? Raadpleeg uw contactpersoon bij dsm!